Ekmek İsraf Etme

T.C. Toprak Mahsulleri Ofisi

Haberler / Hacivat-Karagöz, Ekmek İsrafına Dikkat Çekti



Kültürümüzde önemli bir yere sahip olan ve her diyalogunda insanlara dersler veren Hacivat Karagöz gölge oyununda “ekmek israfı” konu edildi. Oyunun kahramanları olan Hacivat, Karagöz, Tiryaki Baba, Şetaret Bacı ve Himmet Ağa, aralarında geçen konuşmalarda ekmek israfıyla ilgili ibretlik mesajlar veriyorlar.

Oyun, Hacivat’ın kadim dostu, canı ciğeri, iki gözünün nuru ve 40 yıllık arkadaşı Karagöz’ü yanına çağırmasıyla başlar. Yanına gelir gelmez Karagöz’e sorar: “Duydun mu ekmek israfını?”

Karagöz, evvela umursamaz bir şekilde “Neyi duydun mu?” diye karşılık verir.

Hacivat, “Herkes harıl harıl ekmek israfı yapıyormuş, daha yeni farkına vardım. Sadece bizim hanım yapıyormuş zannediyordum. Meğer bütün Türkiye böyleymiş. Her gün Türkiye’de 6 milyon ekmek çöpe gidiyormuş.” der.

Konu ekmekten açılmışken Karagöz de “Yahu bizim kaynana çarşı ekmeğini pek sever. Ekmeği çaya doğrar yer.” deyince Hacivat “Şeker atmasa bari.” der.

Karagöz’ün “Üzerine şekeri de bol atar” demesi üzerine Hacivat “Desene duble şeker oluyor.” der. Karagöz de durur mu hemen tüm muzipliğiyle patlatıverir (Allah gecinden versin): “Olsun olsun belki çabuğundan gider öbür tarafa.”

Hacivat’ın “Çarşı ekmeği, şeker kadar zararlıymış bünyeye” sözüne karşılık Karagöz “Ekmek yemeyelim taş mı yiyelim.” der. Hacivat da ekmeğin sağlıklı olanını vurgulamak için şunu söyler: “Ekmeği olduğu gibi, kepeğini ayırmadan yemek icap edermiş.”

Hacivat gidince Tiryaki Baba gelir Karagöz’ün yanına. Karagöz “Hacivat geldi, ekmekten laf açtı. Ekmek israfı çoğalmış memlekette” deyince Tiryaki Baba “Şımarıklıktan” der.  Karagöz anlamayınca Tiryaki Baba “Tabii şımarıklıktan. Borç paçadan aksın, sen ekmeği israf et. Buna şımarıklık derler” ifadesinden sonra kulaklara küpe olacak şu sözleri söyler: “Bu memlekette herkes kendinden başka insanların değişmesini istiyor. Aman bana kimse dokunmasın istiyor. İstiyor ki istediğim gibi israf edeyim, istediğim gibi yiyip içeyim.”

Karagöz “Ne yapmak lazım?” diye sorunca “Herkes kendini değiştirecek. Herkes kendine bakacak. İnsanlar kendilerini değiştirirse Allah da üzerimizdeki hükmünü değiştirir. O zaman bir yerlere varırız inşallah.

Daha sonra Karagöz’ün yanına Şetaret Bacı gelir. Karagöz, Tiryaki Baba’nın insanların kendini değiştirmesi, ruhi, zihinsel ve fikri değişmek gerektiğini söylediğinden bahsedince Şetaret Bacı şunları söyler: “İnsan evvela ne yapacağına karar vermeli. Bak aç kulağını beni dinle. İnsanlar kendini muhasebeden geçirmeli, hem maddi hem manevi. Bu kadar bereketin, bolluğun içinde yokluk varsa, israf varsa, bunun muhasebesini yapmalı. Ekmek israfını önlemede, bu işi engellemede birinci derecede iş hanımlara düşüyor. Eve ekmeği fazla almamak lazım. İnsanın gözünün tok olması lazım. Gözümüz maalesef aç. Bunun için iş muhasebede.

En sonunda Himmet Ağa gelir. Karagöz’ün, tarlada ne var ne yok diye sorusuna karşılık “İyi buğday çıkacak” cevabını alınca “Allah bereketini versin” diye temennisini dile getirir. Himmet Ağa da şunları söyler: “Allah bereketini versin de biz bir taraftan bin bir emekle buğdayı üretirken, diğer taraftan emeklerimiz çöpe gidiyor. İsraftan dolayı her sene 542 bin ton buğday çöpe gidiyor.”

Karagöz araya girerek “Emeğe saygı lazım” der. Himmet Ağa devam eder: “Ekmeğin sofralarımıza gelmesi kolay olmuyor. Tohumu atıyorsun, yağmuru dört gözle bekliyorsun, biçiyorsun, patoza gidiyor, patozdan çıkıyor, değirmene ve fırına gidiyor.”

Bu sözlerin üzerine Karagöz sloganik ifadesini sarfeder: “Bir dilim ekmek soframıza bin bir emekle geliyor, bunun için dikkat etmek lazım.

Bu diyaloglardan sonra Hacivat yine sahneye döner. Karagöz, geçen diyalogları özetleyince Hacivat “Mesele bizdedir. Herkes kendini değiştirecek. Düşünmekle kalmayalım, hayatımıza geçirelim.” sözünü söyler ve oyun sona erer.

Bu oyun, Tokat Valiliği’nin 16 Mayıs 2013’te düzenlediği “Ekmek İsrafını Önleme Kampanyası” kapsamında düzenlenen “Tokat Tanıtım Programı”nda sunuldu. Konuşmalar, şiirler, tiyatro oyunu, skeçler, pankart ve dövizli uyarılar, bilgilendirici sunum, Türkiye haritalı şov, şiir ve kompozisyon yarışması eserlerinin okunması ve ödüllendirilmesi, bayat ekmekli yemek sergisi ve ikramı şeklinde geçen ve içeriği itibariyle Türkiye’de örnek bir etkinlik olan bu programa Hacivat Karagöz oyunu ayrı bir renk kattı.

Tiyatro Sanatçısı Kemal ATANGÜR tarafından sunulan Hacıvat-Karagöz gölge oyunu, ekmek israfına dikkat çekmesi ve etkileyici mesajlarıyla beğeniyle izlendi ve tüm izleyicilerden alkış aldı.

Bu oyunun web sayfamızda yayınlanmasına müsaade eden Kemal ATANGÜR’e teşekkürlerimizi sunarken, bir sosyal sorumluluk projesi olan “Ekmek İsrafını Önleme Kampanyası”na verdiği ve vereceği desteğin diğer sanatçılarımıza örnek olmasını diliyoruz.