Ekmek İsraf Etme

T.C. Toprak Mahsulleri Ofisi

İsrafın Ekonomik Boyutu ve Kampanyayla Elde Edilen Kazanımlar - 2013

2013 yılı araştırma sonuçlarına göre;

  • Kişi başı günlük ekmek tüketimi 284 gr,
  • Kişi başı günlük ekmek israf miktarı 16,2 gr,
  • Ülke geneli günlük ekmek israf miktarı 4,9 milyon adet (250 gr standart ekmeğe göre) olduğu tespit edilmiştir.

Araştırmada ülke nüfusu 75.627.384 kişi esas alınmıştır (2012 ADNKS).

Bu verilerden hareketle 2013 yılında;

  • Günlük israf edilen 4,9 milyon adet ekmek ile 4,3 milyon kişinin 1 günlük ihtiyacı,
  • Bir yılda israf edilen 1,79 milyar adet ekmekle ise ülkenin 21 günlük ekmek ihtiyacı karşılanabilmektedir.

2014 yılı başındaki ücret ve maliyetler ile 3 TL/kg olan ekmek fiyatı dikkate alındığında 2013 yılındaki israfın yıllık ekonomik boyutu 1,3 milyar TL’ye tekabül etmektedir.

Bu tutarla;

  • 84 bin aile (5 kişilik) bir yıl boyunca yoksulluk sınırında geçinebilmekte,
  • 128 bin asgari ücretli kişi bir yıl boyunca geçinebilmekte veya
  • 387 bin öğrenciye 12 ay boyunca aylık 280 TL burs verilebilmektedir.

Ya da;

  • 100 yataklı 63 hastane,
  • 16 derslikli 394 okul,
  • 300 öğrenci kapasiteli 217 yurt,
  • 433 kilometrelik bölünmüş yol gibi hizmetlerden herhangi biri yapılabilmektedir.

Kampanyayla Elde Edilen Kazanımları

2012 yılında günde 5,95 milyon adet olan ekmek israfı, kampanyanın etkisiyle günde 4,9 milyon adede düşürülmüştür. Böylelikle günde 1 milyon 50 bin adet, yılda ise 384 milyon adet ekmek çöpe atılmaktan kurtarılmıştır.

Bir önceki yıla göre israf; hanelerde, personel ve öğrenci yemekhanelerinde % 40, lokanta, otel ve fırın gibi ticari kuruluşlarda ise % 1 oranında azalarak toplamda % 18’lik iyileşme sağlanmıştır.

Ayrıca 2012 yılında 463 milyon adet olan tam buğday ekmeği tüketimi % 93’lük artışla 894 milyona, 132 milyon adet olan kepekli ekmek tüketimi de % 283’lük artışla 507 milyona yükselmiştir.

Kampanya ile ülkemizin iki önemli kazanımı olmuştur:

  • 2012 yılında, israf edilen ekmeğin parasal karşılığı 1,6 milyar TL iken bu rakam kampanyayla 1,3 milyar TL’ye düşürülmüş olup 300 milyon TL değerinde ekmek çöpe atılmaktan kurtarılmıştır.
  • Kampanyayla oluşan israf etmeme duyarlılığıyla; ekmeğin ihtiyaç olduğu kadar satın alınarak kontrollü tüketilmesi neticesinde tüketimde ve buna bağlı olarak da üretimde % 10’luk azalma olmuştur.

Dolayısıyla 2012 yılında ekmek için yapılan 26 milyar TL’lik harcama, 2013 yılında 23,5 milyar TL’ye gerileyerek 2,5 milyar TL’lik tasarruf sağlanmıştır.

Sonuç olarak; ekmek tüketiminden sağlanan 2,5 milyar TL’lik tasarrufa, çöpe atılmaktan kurtarılan ekmeğin bedeli olan 300 milyon TL ilave edildiğinde, milli ekonomimizde yıllık 2,8 milyar TL tasarruf sağlanmıştır.

Milli ekonomiye kazandırılan 2,8 milyar TL ile;

  • 181 bin aile (5 kişilik) bir yıl boyunca yoksulluk sınırında geçinebilmekte,
  • 276 bin asgari ücretli kişi bir yıl boyunca geçinebilmekte,
  • 833 bin öğrenciye 12 ay boyunca aylık 280 TL burs verilebilmektedir.

Ya da;

  • 100 yataklı 135 hastane,
  • 16 derslikli 848 okul,
  • 300 öğrenci kapasiteli 467 yurt,
  • 933 kilometrelik bölünmüş yol gibi hizmetlerden herhangi biri yapılabilmektedir.

FAO Kampanyayı “Örnek Uygulama” Olarak Göstermektedir

Ülkemizde yürütülen çalışmaları ve elde edilen kazanımları dikkatle takip eden FAO, Ekmek İsrafını Önleme Kampanyası’nı dünyada israf konusundaki çalışmalara katkıda bulunan “örnek uygulama” olarak göstermiştir. Ayrıca Kampanya, Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü’nün (OECD) her yıl yayımladığı “2014-2023 OECD FAO Tarım Görünüm Raporu”nda da yer almıştır.