Ekmek İsraf Etme

T.C. Toprak Mahsulleri Ofisi

Araştırma Sonuçları - 2008

"Ekmek Tüketimi ile İlgili Tutum ve Davranışlar ile Ekmek İsrafı ve İsraf Üzerine Etkili Faktörler Araştırması"

Türkiye’deki ekmek üretimi, tüketimi ve ekmek israfının boyutlarını saptamak, değişik kesimlerdeki fertlerin ekmek ile ilgili tutum ve görüşlerini ortaya koymak ve buna göre de israfın önlenmesi ya da makul düzeye indirilmesi için ileride yapılacak çalışmalara ışık tutarak alınacak önlemlere yardımcı olmak amacıyla gerçekleştirilmiştir.

Türkiye’de üretilen ekmeğin ne kadarının israf edildiğini anlamak için önce israfın tanımını yapmak gerekir. İsraf, esas olarak ekmeğin yenmeyip çöpe atılması şeklinde tarif edilse de bu çalışmada, çöpe atılanlara ilave olarak hayvanlara yedirilen ekmekler de israf kapsamında sayılmıştır.

2008 yılı araştırmasında ekmek gramajı 200 gr olarak esas alınmıştır. 2012 ve 2013 yılları araştırmalarında ise ekmek gramajı 250 gr esas alınmıştır. Bu nedenle 2008 yılı araştırma sonuçları, mukayese yapabilmek için 250 gr’lık gramaj üzerinden yeniden hesaplanmıştır.

Araştırma sonuçlarına göre 250 gramlık standart ekmek üzerinden Türkiye’de;

Ekmek üretimi; günde 24.600 ton, yılda 8,98 milyon ton, günde 98,40 milyon adet, yılda 35,92 milyar adettir.

Ekmek tüketimi; günde 23.372 ton, yılda 8,53 milyon ton, günde 93,50 milyon adet, yılda 34 milyar adettir.

Ekmek israfı; günde 1.228 ton, yılda 448 bin ton, günde 4,9 milyon adet, yılda 1,79 milyar adettir.

İsraf oranı; üretilen ekmeğin % 5’i israf edilmektedir.

Bir günde israf edilen 4,9 milyon adet ekmeğin;

  • 1,9 milyonu fırınlarda (% 38,2),
  • 2 milyonu hanelerde (% 41,4),
  • 1 milyonu personel ve öğrenci yemekhaneleri ile lokanta ve otellerde (% 20,4) israf edilmektedir.

Araştırma kapsamında görüşülen farklı kitlelerin temsilcileri, ekmek israfının başlıca nedenleri olarak;

  • Ekmeğin ihtiyaçtan fazla alınmasını,
  • Yemekhanelerde tercih edilen rol ekmeğin üstü açık veya ambalajsız olarak sunulmasını,
  • Fırınlarda ihtiyaçtan fazla üretim yapılmasını,
  • Ekmeğin uygun olmayan şartlarda muhafaza edilmesini,
  • Bayat ekmeğin değerlendirilme yöntemleri hakkında bilgi sahibi olunmamasını göstermişlerdir.

İsrafın önlenmesi bakımından;

  • Yemekhanelerde ekmeğin ince dilimler halinde sunulması,
  • Fırınlarda ihtiyaçtan fazla ekmek üretiminin engellenmesi,
  • Ekmek üretiminde çalışanların eğitilmesi,
  • Ekmeğin doğru yöntemlerle muhafaza edilmesi,
  • Bayatlamış ekmeğin en uygun yöntemlerle değerlendirilmesi,
  • Hayvan beslenmesinde kullanılan ekmeğin de israf olduğu bilincinin yerleştirmesi, konularında gerekli tedbirlerin alınması gerektiği vurgulanmaktadır.